Ιαπωνία, ο μεγάλος τελικός - Page 2 of 2 - Analyst.gr - Οικονομικές ειδήσεις, Γεωοικονομικές αναλύσεις, Πολιτική, Αγορές
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ & ΑΓΟΡΕΣ

Ιαπωνία, ο μεγάλος τελικός

Print Friendly

Οι κίνδυνοι της μη συμβατικής νομισματικής πολιτικής

Περαιτέρω, αυτή η μορφή της κρατικής χρηματοδότησης δεν έχει οδηγήσει ακόμη την Ιαπωνία σε συνθήκες δημοκρατίας της Βαϊμάρη – αν και δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς πως η απ’ ευθείας χρηματοδότηση του γερμανικού δημοσίου από την κεντρική τράπεζα μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, δεν προκάλεσε αμέσως υπερπληθωρισμό.

Αντίθετα, στην αρχή τα πάντα λειτουργούσαν τέλεια, η οικονομία ανέκαμπτε, ενώ η ανεργία διατηρήθηκε πολύ χαμηλή – έως εκείνη τη στιγμή που χάθηκε ξαφνικά η εμπιστοσύνη της γερμανικής κοινωνίας στα χρήματα. Από τη μία ημέρα στην άλλη οι άνθρωποι έπαψαν να εμπιστεύονται τα χαρτονομίσματα, με αποτέλεσμα να τα ξοδεύουν αμέσως, για κατανάλωση ή αγοράζοντας οτιδήποτε θεωρούσαν πως θα διατηρήσει την αξία του – όπως συνέβη πρόσφατα με τη ραγδαία υποτίμηση του ρουβλίου, όπου οι Ρώσοι αγόραζαν αυτοκίνητα ή ότι άλλο θεωρούσαν ασφαλέστερο από τα χρήματα.

Το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης συμπεριφοράς τους ήταν η άνοδος των τιμών των προϊόντων, η οποία στη συνέχεια επιταχύνθηκε – όπως στο παράδειγμα του σινεμά όπου, όταν κάποιος φωνάξει «Φωτιά!», τότε όλοι μαζί ορμούν προς τις εξόδους, εντείνοντας τον πανικό. Έτσι η Γερμανία βίωσε συνθήκες υπερπληθωρισμού, οι οποίες είναι ότι χειρότερο μπορεί να συμβεί σε μία χώρα – αφού διαλύουν κυριολεκτικά την κοινωνική συνοχή, βυθίζοντας το κράτος στο χάος.

Σήμερα βέβαια δεν φωνάζει ακόμη κανένας «Φωτιά!» στην Ιαπωνία, ενώ η εμπιστοσύνη στο νόμισμα παραμένει ισχυρή, όπως φαίνεται από την πρόσφατη, μεγάλη ανατίμηση του σε σχέση με το δολάριο – γεγονός που σημαίνει πως η αγορά δεν προβλέπει συνθήκες υπερπληθωρισμού στο προσεχές μέλλον. Αντίθετα, η χώρα παραμένει σε συνθήκες στασιμότητας και πολύ χαμηλού πληθωρισμού, η οποίες προέρχονται από την κυλιόμενη κρίση υπερχρέωσης, σε συνδυασμό με τη δημογραφική εξέλιξη (γήρανση του πληθυσμού).

.

Οι φόβοι του ΔΝΤ

Συνεχίζοντας, αυτή ακριβώς η δημογραφική εξέλιξη της Ιαπωνίας, η οποία είναι παρόμοια με της Ελλάδας όσον αφορά τη γήρανση του πληθυσμού, καθώς επίσης τη μείωση του, ανησυχεί τον πρώην επικεφαλή οικονομολόγο του ΔΝΤ κ. Blanchard – ο οποίος θεωρεί ότι, θα είναι το επόμενο σκαλοπάτι που θα πυροδοτήσει μία νέα κρίση στη χώρα, κορυφώνοντας το δράμα της (γράφημα).

.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ιαπωνία, δημογραφική αλλαγή στην Ιαπωνία.

.

Ειδικότερα θεωρεί ότι, επειδή μία κοινωνία που γερνάει συνεχώς αποταμιεύει όλο και λιγότερο, είναι θέμα χρόνου η χρηματοδότηση της Ιαπωνίας από το εξωτερικό – υπενθυμίζοντας πως το τεράστιο δημόσιο χρέος της δεν την έχει οδηγήσει ακόμη στη χρεοκοπία, επειδή χρηματοδοτείται κατά 90% περίπου από το εσωτερικό.

Όμως, οι ξένοι επενδυτές δεν πρόκειται να αγοράσουν 30ετή ομόλογα με επιτόκιο μόλις 0,36% ετησίως, όπως οι Ιάπωνες – οι οποίοι είναι συνηθισμένοι στο χαρακίρι. Εάν όμως αυξηθούν τα επιτόκια, έτσι ώστε να γίνουν ελκυστικά στους ξένους επενδυτές, θα ενταθούν οι πιέσεις που ασκούνται στην κεντρική τράπεζα της χώρας – οπότε θα αυξήσει την ποσότητα χρήματος περισσότερο, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος του μονεταρισμού των χρεών και του υπερπληθωρισμού.

Με τον τρόπο αυτό η Ιαπωνία θα ήταν η πρώτη χώρα στον παρόντα κύκλο της κρίσης χρέους της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία θα επέλεγε συνειδητά τον υπερπληθωρισμό – τον τελικό του νομισματικού παιχνιδιού. Πολλοί βέβαια αμφιβάλουν, σχετικά με την αύξηση των επιτοκίων στην Ιαπωνία – επειδή η κεντρική της τράπεζα θα κάνει τα πάντα για να εξασφαλίσει προηγουμένως τη χρηματοδότηση της χώρας, οπότε τα επιτόκια δεν θα μείνουν μόνο τόσο χαμηλά, αλλά θα μειωθούν περισσότερο.

.

Η απόσβεση των δημοσίων χρεών

Περαιτέρω, εάν υποθέσουμε πως η κεντρική τράπεζα σβήνει, διαγράφει ή παγώνει επ’ αόριστον τα χρέη του δημοσίου απέναντι της (ομόλογα), τότε εύλογα αναρωτιέται κανείς τι θα μπορούσε να συμβεί – χωρίς να υπάρχει μία εμπειρική, σίγουρη απάντηση, επειδή πρόκειται για αχαρτογράφητα οικονομικά νερά.

Για παράδειγμα, εάν η κεντρική τράπεζα διέγραφε το 50% των χρεών του δημοσίου, θα παρέμενε μία χώρα με γερασμένο πληθυσμό – καθώς επίσης με δημόσιο χρέος ίσο με αυτό της Ιταλίας. Θα συνέβαινε τότε κάτι διαφορετικό, από αυτό που συμβαίνει σήμερα; Μάλλον όχι, αφού τόσο το δημόσιο, όσο και η κεντρική τράπεζα θα συνέχιζαν να ενεργούν με τον ίδιο τρόπο – ενώ τα χρηματοδοτούμενα από το κράτος προγράμματα ανάπτυξης και κοινωνικών παροχών θα ήταν πιο γενναιόδωρα, αφού το χρέος θα ήταν χαμηλότερο.

Όσον αφορά τα νοικοκυριά, θα συνέχιζαν να χρησιμοποιούν τις αποταμιεύσεις τους για να διατηρούν το βιοτικό τους επίπεδο, χωρίς φυσικά να το αυξάνουν – ενώ οι επιχειρήσεις θα ήταν καθαροί αποταμιευτές (=λιγότερες επενδύσεις από τα έσοδα τους), αφού δεν θα ήξεραν τι να κάνουν τα κέρδη τους. Δεν θα τα επένδυαν δηλαδή, λόγω της μειωμένης ζήτησης – ενώ θα ήταν υψηλότερα, εάν το γεν υποτιμούταν εξαιτίας της διαγραφής τω δημοσίων χρεών.

Φυσικά κανένας δεν μπορεί να ισχυρισθεί ότι το γεν πράγματι θα υποτιμούταν – επειδή, λόγω της διαγραφής, η Ιαπωνία θα γινόταν μία πιο ελκυστική χώρα για τις ξένες επενδύσεις, καθώς επίσης για την τοποθέτηση κεφαλαίων. Ως εκ τούτου, είναι πιθανόν να επαληθευόταν οι ισχυρισμοί του βρετανού οικονομολόγου A. Turner, σύμφωνα με τον οποίο δεν θα συνέβαινε απολύτως τίποτα μετά από μία τέτοια διαγραφή. Τα χρέη θα εξαφανίζονταν, κανένας δεν θα υπέφερε, ενώ δεν θα προκαλούταν μεγάλος πληθωρισμός (όπως έχουμε αναφέρει για την Ευρωζώνη – ανάλυση).

Το ενδεχόμενο όμως αυτό δεν θα άλλαζε επίσης τίποτα, όσον αφορά τη σημερινή μιζέρια της Ιαπωνίας – γεγονός που θα είχε βέβαια σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, αφού θα τεκμηρίωνε ότι, οι κεντρικές τράπεζες δεν είναι σε θέση να καταπολεμήσουν την οικονομική στασιμότητα.

Ότι μπορούν μεν να προβούν στο μονεταρισμό των επισφαλών χρεών (σβήσιμο, διαγραφή, πάγωμα, εξαφάνιση) κρατών και τραπεζών, αλλά δεν έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων ή να προκαλέσουν την άνοδο του πληθυσμού – έτσι ώστε να δημιουργηθούν συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης.

.

Επίλογος

Με βάση τα παραπάνω ο καπιταλισμός, ο οποίος στηρίζεται στην ανάπτυξη, θα κατέρρεε – αφού προηγουμένως θα μεσολαβούσε ένα μεγάλο κραχ στα χρηματιστήρια. Συμπερασματικά λοιπόν, με εξαίρεση τον πόλεμο, μόνο ο υπερπληθωρισμός λόγω της απώλειας της εμπιστοσύνης στα χρήματα, θα μπορούσε να δημιουργήσει την ανάπτυξη που απαιτεί ο καπιταλισμός, μετά την καταστροφή που θα προκαλούσε – αφού με τον τρόπο αυτό θα απαξιώνονταν τα χρέη και θα κατέρρεε το τεράστιο βουνό που πιέζει τον πλανήτη (άρθρο).

Φυσικά ούτε αυτή η εξέλιξη είναι εγγυημένη, αφού τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις που θα διέθεταν αποταμιεύσεις, θα χρειάζονταν πολύ χρόνο, για να «χωνέψουν» την απώλεια της αγοραστικής αξίας των χρημάτων τους – οπότε δεν είναι οι κεντρικές τράπεζες σε θέση να σώσουν τον πλανήτη, αλλά η πολιτική, από την οποία όμως έχουν αφαιρέσει τα ηνία.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που ισχύει σήμερα τόσο για την Ιαπωνία, όσο και για τον υπόλοιπο πλανήτη είναι το ότι, κάτι που δεν μπορεί να διαρκέσει αιώνια, δεν διαρκεί αιώνια – γεγονός που σημαίνει πως εύκολες ή/και εγγυημένες λύσεις δεν υπάρχουν, ενώ η καταιγίδα των καταιγίδων θα ξεσπάσει νομοτελειακά, χωρίς κανένας να γνωρίζει πότε και πού θα καταλήξει.

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

Άρης Οικονόμου

Άρης Οικονόμου

Συμφωνείτε ή διαφωνείτε; Συντάξτε την άποψή σας

Απόψεις και σχόλια

/* ]]> */